top of page
  • Fuat Can Çalışkan

Edimsel Koşullanma: Davranışların Şekillendirilmesi

Edimsel koşullanma, öğrenme teorileri arasında önemli bir yere sahip olan bir öğrenme sürecidir. Bu teori, davranışların sonuçlarının davranışların gelecekteki tekrarlanma olasılığı üzerindeki etkisini inceler. Edimsel koşullanma, bir davranışın sonuçlarına dayanarak öğrenme sürecini açıklar. Klasik koşullanma ile edimsel koşullanma zaman zaman karıştırılabilen kavramlardır ancak önemli farklılıklar bulunmaktadır.


Birçok kupayı içeren bir fotoğraf.

Edimsel Koşullanma Süreci:

  1. Davranış: Öğrenme süreci bir davranışla başlar. Bu davranış, bireyin çevresel etkilere yanıt olarak gerçekleştirdiği bir eylemi ifade eder. Örneğin, bir öğrencinin öğretmenin sorusuna cevap vermesi bir davranıştır.

  2. Sonuçlar: Bu davranışın ardından gelen sonuçlar önemlidir. Sonuçlar, davranışın pekiştirilmesinde veya cezalandırılmasında rol oynar. Pekiştirme, davranışı artırma amacı taşırken, cezalandırma davranışı azaltmaya yöneliktir.

  3. Pekiştirme: Davranış sonucunda olumlu bir sonuçla karşılaşıldığında, bu davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığı artar. Örneğin, öğrenci öğretmenin sorusuna doğru cevap verdiğinde övgü alırsa, bu davranışın tekrarlanma olasılığı artar.

  4. Cezalandırma: Davranış sonucunda olumsuz bir sonuçla karşılaşıldığında, bu davranışın tekrarlanma olasılığı azalır. Örneğin, öğrenci öğretmenin sorusuna yanlış cevap verdiğinde eleştirildiğinde, bu davranışın tekrarlanma olasılığı azalır.


Klasik Koşullanma ile Arasındaki Fark:

Klasik koşullanma, iki uyaran arasında bağlantı kurmayı içerirken, edimsel koşullanma davranış ve sonuçlar arasındaki bağlantıyı incelemektedir. Klasik koşullanma daha çok otomatik tepkileri açıklarken, edimsel koşullanma bilinçli davranışların öğrenilmesini açıklar.

Edimsel koşullanma, özellikle eğitim, terapi, ve davranış değiştirme süreçlerinde büyük bir rol oynar. İnsanların davranışlarını şekillendirmek ve istenmeyen davranışları azaltmak için edimsel koşullanma prensipleri kullanılır. Ayrıca, bu öğrenme teorisi psikoloji alanında yaygın bir şekilde araştırılır ve uygulanır.


Edimsel koşullanma, davranışların öğrenilmesinde ve değiştirilmesinde temel bir rol oynayan önemli bir öğrenme sürecidir. Bu teori, davranışların sonuçlarına dayalı olarak nasıl şekillendiğini ve değiştirildiğini anlamamıza yardımcı olur. Bu nedenle, edimsel koşullanma kavramını anlamak, kişisel gelişim ve psikoloji alanlarında büyük bir öneme sahiptir.

4 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör
bottom of page